Maskat: Serce Sułtanatu Omanu – Brama do Tradycji i Nowoczesności

W sercu Półwyspu Arabskiego, tam gdzie pustynne krajobrazy spotykają się ze szmaragdowymi wodami Zatoki Omańskiej, leży Maskat – tętniąca życiem stolica Sułtanatu Omanu. To miasto, będące od wieków kluczowym centrum handlowym i kulturalnym, dziś stanowi fascynujące połączenie głęboko zakorzenionych tradycji z dynamicznym duchem nowoczesności. Nie jest to metropolia lśniących wieżowców dominujących nad horyzontem, jak Dubaj czy Abu Zabi. Maskat urzeka subtelnością, przestrzegając surowo zasad niskiej zabudowy i harmonijnego wtopienia architektury w naturalne otoczenie. To strategiczne położenie, historia naznaczona wpływami portugalskimi i perskimi, a także wizjonerska polityka sułtanów, uczyniły z Maskatu unikalne miejsce na mapie świata.

Maskat to nie tylko administracyjne centrum kraju, siedziba rządu i ośrodek gospodarczy. To również brama do zrozumienia omańskiej duszy, miejsca, gdzie zapach kadzidła unosi się nad tradycyjnymi bazarami, a majestatyczne forty strzegą starożytnych tajemnic. Jednocześnie, miasto oferuje infrastrukturę na miarę XXI wieku – nowoczesne drogi, luksusowe hotele i doskonale przygotowane muzea. Ta harmonijna koegzystencja starego z nowym sprawia, że każda wizyta w Maskacie jest podróżą w czasie, celebrującą bogate dziedzictwo przy jednoczesnym spoglądaniu w przyszłość. Dla wielu podróżników, to właśnie Maskat staje się pierwszym i niezapomnianym przystankiem w odkrywaniu niezwykłego Sułtanatu Omanu.

Geografia i Klimat Maskatu: Symfonia Wzgórz, Pustyni i Morza

Maskat, jako stolica Omanu, zajmuje wyjątkową pozycję na południowo-wschodnim krańcu Półwyspu Arabskiego, bezpośrednio nad Morzem Arabskim i Zatoką Omańską. Jego topografia jest prawdziwą mozaiką – skaliste wzgórza pasma Al-Hadżar opadają stromo w stronę morza, tworząc malownicze zatoczki i naturalne porty. To właśnie te góry, osiągające na wschodzie kraju imponujące wysokości (jak Dżabal Szams, najwyższy szczyt Omanu z 3009 m n.p.m.), odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu krajobrazu i klimatu regionu. Maskat sam w sobie jest rozległym miastem, rozciągającym się na długości kilkudziesięciu kilometrów wzdłuż wybrzeża, często podzielonym przez niewielkie pasma górskie, co nadaje mu charakterystyczny, pofałdowany wygląd.

Klimat Maskatu, podobnie jak większości regionu, jest gorący i suchy przez większość roku. Lato, trwające od maja do września, charakteryzuje się ekstremalnie wysokimi temperaturami, często przekraczającymi 40°C, a nawet osiągającymi 50°C, szczególnie w lipcu i sierpniu. Niska wilgotność powietrza, choć łagodniejsza niż w bardziej tropikalnych regionach, nadal sprawia, że te miesiące są wyzwaniem dla niezaznajomionych z lokalnymi warunkami. Najlepszy czas na wizytę to okres od października do kwietnia, kiedy temperatury są znacznie przyjemniejsze, oscylując wokół 25-35°C w ciągu dnia, a wieczory przynoszą orzeźwiający chłód. Opady deszczu są bardzo rzadkie i sporadyczne, występując głównie zimą w postaci krótkich, intensywnych ulew.

Zróżnicowanie geograficzne Omanu jest jednym z jego największych atutów. Podczas gdy Maskat leży na wybrzeżu, w głąb lądu rozciągają się rozległe pustynie, takie jak Ar-Rab al-Chali (Pusta Ćwiartka), największa piaszczysta pustynia świata. Ta bliskość różnych ekosystemów – morza, gór i pustyni – sprawia, że Maskat jest idealną bazą wypadową do eksploracji niezwykłych krajobrazów Omanu. Bliskość Zatoki Omańskiej nie tylko wpływa na lokalny klimat, ale także zapewnia dostęp do bogactw morskich, które od wieków stanowiły podstawę lokalnej gospodarki i kultury.

Ludność i Gęstość Zaludnienia: Wspólnota w Rozwoju

Zrozumienie demografii Maskatu, stolicy Omanu, jest kluczowe dla docenienia jego unikalnego charakteru. Według najnowszych danych, populacja Omanu w 2024 roku przekroczyła 5 milionów osób, z czego znacząca część, bo około 1,4 miliona, zamieszkuje aglomerację Maskatu. To sprawia, że choć cała powierzchnia kraju charakteryzuje się niską gęstością zaludnienia (około 15-16 osób na kilometr kwadratowy), w urbanizowanych rejonach, zwłaszcza w Maskacie, koncentracja ludności jest znacznie wyższa. Szacuje się, że około 89% obywateli Omanu mieszka w miastach, co podkreśla znaczenie Maskatu jako centrum życia społecznego i gospodarczego.

Społeczeństwo Maskatu jest mozaiką kultur. Obok rdzennych Omańczyków, stanowiących większość, miasto jest domem dla licznej społeczności ekspatów, pochodzących głównie z krajów azjatyckich (Indie, Pakistan, Bangladesz, Filipiny) oraz krajów arabskich i zachodnich. Ta różnorodność kulturowa przekłada się na bogactwo kulinarne, językowe i obyczajowe, czyniąc Maskat miastem otwartym i gościnnym. Mimo szybkiego rozwoju i napływu ludności, władze Omanu konsekwentnie dbają o zachowanie omańskiej tożsamości, integrując nowe elementy z głębokim szacunkiem dla tradycji. Jest to jeden z filarów polityki sułtanatu, która stawia na zrównoważony rozwój i zachowanie autentyczności.

Architektoniczne Perły i Historyczne Świadectwa: Co Zobaczyć w Maskacie?

Maskat, stolica Omanu, to skarbnicze miasto pełne architektonicznych cudów i historycznych pamiątek, które opowiadają historię bogatego dziedzictwa sułtanatu. Każdy z tych punktów jest nie tylko atrakcją turystyczną, ale także żywym świadectwem omańskiej kultury i jej ewolucji.

Wielki Meczet Sułtana Kabusa: Majestat i Spokój

Niekwestionowaną perłą Maskatu, a zarazem wizytówką całego Omanu, jest Wielki Meczet Sułtana Kabusa (Sultan Qaboos Grand Mosque). Ukończony w 2001 roku, jest hołdem dla długoletniego władcy, sułtana Qaboosa bin Saida al Saida, który zlecił jego budowę. Ten monumentalny kompleks, wzniesiony z piaskowca i marmuru, potrafi pomieścić aż 20 000 wiernych, co czyni go jednym z największych meczetów na świecie. Co istotne, jest to jeden z nielicznych meczetów w Omanie otwartych dla niemuzułmanów, co pozwala odwiedzającym podziwiać jego niezwykłe wnętrza.

Wchodząc do głównej sali modlitewnej, goście od razu zwracają uwagę na dwa spektakularne elementy: gigantyczny, ręcznie tkany dywan i monumentalny żyrandol. Dywan, wykonany przez 600 irańskich tkaczek przez cztery lata, mierzy 70 x 60 metrów i waży 21 ton, będąc przez pewien czas największym na świecie (obecnie wyprzedza go dywan w Meczecie Szejka Zayeda w Abu Zabi). Żyrandol, ważący 8,5 tony i ozdobiony ponad 600 000 kryształkami Swarovskiego, jest również jednym z największych na świecie. Marmurowe ściany sali ozdobione są kaligrafią i mozaikami, łącząc tradycyjne islamskie wzory z nowoczesną estetyką. Meczet otoczony jest pięknie utrzymanymi ogrodami i fontannami, tworząc oazę spokoju i harmonii. Dla zwiedzających ważne jest przestrzeganie zasad ubioru: kobiety muszą mieć zakryte włosy, ramiona i nogi, mężczyźni długie spodnie i koszule z długim rękawem. Meczet jest otwarty dla turystów od soboty do czwartku w godzinach porannych (zazwyczaj 8:00-11:00).

Pałac Al-Alam: Symbol Władzy i Elegancji

Pałac Al-Alam (Al Alam Palace), oficjalna ceremonialna rezydencja sułtana Omanu (nie mylić z prywatną rezydencją), jest kolejnym ikonowym obiektem Maskatu. Położony w starej części miasta, otoczony fortami Al Jalali i Al Mirani, stanowi majestatyczny widok. Jego niezwykła, złoto-niebieska fasada z fantazyjnymi kolumnami odzwierciedla nowoczesny styl omańskiej architektury, jednocześnie nawiązując do lokalnych motywów. Pałac, choć nie jest dostępny dla zwiedzających od środka, jest doskonałym miejscem na zrobienie pamiątkowych zdjęć i podziwianie jego zewnętrznej okazałości. Spacerując po nabrzeżu Al Bustan, można podziwiać go z różnych perspektyw, a jego położenie w zabytkowej części miasta dodaje mu uroku i kontekstu historycznego.

Muzeum Narodowe Omanu: Podróż przez Wieki

Dla miłośników historii i kultury, Muzeum Narodowe Omanu (National Museum of Oman) jest obowiązkowym punktem na mapie Maskatu. Otwarte w 2016 roku, jest to nowoczesna placówka, która prezentuje bogate dziedzictwo sułtanatu – od prehistorii po czasy współczesne. Muzeum, zajmujące powierzchnię 13 700 metrów kwadratowych, mieści ponad 5 500 artefaktów rozmieszczonych w 14 galeriach. Odwiedzający mogą podziwiać starożytne narzędzia, biżuterię, broń, tradycyjne stroje, a także eksponaty związane z historią marynarki Omanu i jej znaczeniem w handlu morskim. Interaktywne wystawy, ekrany dotykowe i filmy dokumentalne sprawiają, że zwiedzanie jest angażujące i edukacyjne, oferując głębokie zrozumienie ewolucji omańskiego społeczeństwa i jego kulturowych wpływów.

Stare Forty: Al Jalali i Al Mirani – Strażnicy Portu

W samym sercu Maskatu, flankując wejście do portu Mutrah i Pałac Al-Alam, wznoszą się dwa imponujące forty: Al Jalali i Al Mirani. Zbudowane przez Portugalczyków w XVI wieku w celu obrony strategicznego portu przed Turkami Osmańskimi i innymi najeźdźcami, są świadectwem burzliwej historii regionu. Fort Al Jalali, znany również jako Eastern Fort, położony jest na wschodnim wzgórzu i przez wieki służył jako więzienie, zanim został odrestaurowany i przekształcony w muzeum dostępne dla wybranych gości (zwykle dla oficjalnych delegacji). Fort Al Mirani, czyli Western Fort, znajduje się na zachodnim wzgórzu i obecnie służy jako obiekt wojskowy, również nie jest dostępny dla publiczności. Mimo to, ich zewnętrzny widok, zwłaszcza podczas zachodu słońca, jest niezwykle malowniczy i stanowi integralny element panoramy starego Maskatu. Fortyfikacje te, wraz z murem otaczającym stare miasto, tworzyły niegdyś potężny system obronny, chroniący port i jego cenne towary.

Zanurz Się w Autentyczności: Od Bazarów po Festiwale

Prawdziwa dusza Maskatu, stolicy Omanu, objawia się nie tylko w majestatycznych budowlach, ale przede wszystkim w codziennym życiu, kulturze i tradycjach, które są głęboko zakorzenione w historii i religii. Tutaj, na każdym kroku, można poczuć puls orientalnego świata.

Mutrah Souk i Tradycyjne Bazary: Labirynt Zapachów i Barw

Przejście przez Mutrah Souk, jeden z najstarszych i najbardziej autentycznych bazarów na Półwyspie Arabskim, to obowiązkowy punkt każdej wizyty w Maskacie. Ten labirynt wąskich uliczek, ukrytych pod drewnianymi sufitami i pokrytych aromatem kadzidła, kawy i przypraw, jest prawdziwą ucztą dla zmysłów. Nazwa „Mutrah” pochodzi od arabskiego słowa oznaczającego „przystań”, co podkreśla jego historyczną rolę jako centrum handlu morskiego. Przez wieki kupcy z Indii, Persji, Afryki Wschodniej i innych części świata przybywali tu, by sprzedawać i kupować różnorodne towary.

Na Mutrah Souk znajdziesz niemal wszystko: od tradycyjnych dywanów i tekstyliów (jak pashminy i szale z kaszmiru), przez rękodzieło (srebrna biżuteria w omańskim stylu, sztylety khanjar, ceramiczne wyroby), po świeże przyprawy (szafran, kardamon, goździki) i oczywiście, bogactwo kadzideł. To właśnie zapach kadzidła, z jego dymnym, balsamicznym aromatem, jest najbardziej charakterystyczny dla tego miejsca i doskonale oddaje orientalny klimat. Jest to również idealne miejsce do ćwiczenia sztuki targowania się – umiejętności cenionej i oczekiwanej przez lokalnych sprzedawców. Pamiętaj, aby mieć przy sobie gotówkę (riale omańskie), choć w niektórych większych sklepach akceptowane są karty płatnicze. Mutrah Souk to nie tylko miejsce zakupów, ale także żywa lekcja historii i kultury, gdzie można obserwować codzienne życie mieszkańców i poczuć prawdziwą atmosferę Omanu.

Orientalny Klimat i Zapach Kadzidła: Duch Omanu

Kadzidło, czyli olibanum, jest znacznie więcej niż tylko zapachem w Omanie; to integralna część tożsamości narodowej i dziedzictwa. Pochodzące z żywicy drzewa kadzidłowca (Boswellia sacra), występującego głównie w regionie Dhofar na południu Omanu, kadzidło było przez tysiąclecia cennym towarem na Jedwabnym Szlaku i szlaku kadzidlanym. W Maskacie jego zapach unosi się wszędzie – w domach, sklepach, urzędach, a zwłaszcza na bazarach. Jest używane podczas ceremonii religijnych, jako wyraz gościnności (często gospodarze okadzają gości po posiłku) oraz po prostu dla odświeżenia powietrza i stworzenia przyjemnej atmosfery.

Ten dymny, żywiczny aromat, często połączony z nutami bursztynu i piżma, nadaje Maskatowi jego niepowtarzalny orientalny urok. Spacerując ulicami, zwłaszcza wieczorem, można poczuć, jak kadzidło staje się niemal namacalne, tworząc mistyczną aurę. To doświadczenie jest kluczowe dla pełnego zanurzenia się w omańskiej kulturze i zrozumienia jej głębokich korzeni.

Kultura, Religia i Język Arabski: Filary Tożsamości

Kultura Maskatu, a co za tym idzie całego Omanu, jest silnie zakorzeniona w islamie. Dominującą gałęzią islamu w Omanie jest ibadytyzm, unikalna forma, która kładzie nacisk na tolerancję, umiar i pokojowe współistnienie. Omańczycy są dumni ze swojej historii i tradycji, które widać w architekturze, sztuce, muzyce, a także w codziennych obyczajach i strojach. Mężczyźni często noszą tradycyjną białą dishdashę (długą szatę) i kummah (haftowaną czapeczkę) lub massar (turban). Kobiety ubierają się w kolorowe abaje i zakrywają włosy hijabami, choć w Maskacie widoczna jest większa swoboda w ubiorze niż w bardziej konserwatywnych regionach.

Język arabski jest językiem urzędowym i podstawowym środkiem komunikacji. Warto nauczyć się kilku podstawowych zwrotów, takich jak „Assalamu alaikum” (pokój z wami – powitanie) czy „Shukran” (dziękuję), co zawsze jest mile widziane przez lokalnych mieszkańców. Jednakże, ze względu na historię handlową i obecność ekspatów, w Maskacie powszechnie używany jest również język angielski, a także języki takie jak urdu, hindi czy beludżi. Ta lingwistyczna różnorodność jest świadectwem otwartości i kosmopolitycznego charakteru stolicy, jednocześnie podkreślając jej głębokie arabskie korzenie.

Wydarzenia Kulturalne i Festiwale: Celebrowanie Dziedzictwa

Kalendarz Maskatu, stolicy Omanu, wypełniony jest licznymi wydarzeniami kulturalnymi i festiwalami, które są doskonałą okazją do głębszego poznania lokalnych tradycji i współczesnej sztuki. Najważniejszym z nich jest coroczny Festiwal Maskatu (Muscat Festival), który zazwyczaj odbywa się w styczniu i lutym. To wielkie święto kultury i rozrywki, przyciągające zarówno mieszkańców, jak i turystów, oferuje występy muzyczne i taneczne (w tym tradycyjne omańskie tańce, takie jak Al Bar’ah), pokazy rzemiosła artystycznego, degustacje lokalnej kuchni, wesołe miasteczka i fajerwerki. Festiwal jest rozłożony na kilka lokalizacji, w tym Park Al Amerat i Park Al Naseem, i stanowi prawdziwą feerię barw, dźwięków i smaków.

Poza Festiwalem Maskatu, mieszkańcy i turyści celebrują również ważne święta religijne, takie jak Eid al-Fitr (koniec Ramadanu) i Eid al-Adha (Święto Ofiarowania). W tych dniach ulice tętnią życiem, rodziny spotykają się na uroczystych posiłkach, a dzieci otrzymują prezenty. To czas, kiedy omańska gościnność jest szczególnie widoczna. Ponadto, w Royal Opera House Muscat odbywają się regularnie światowej klasy koncerty, opery i spektakle baletowe, prezentując zarówno zachodnie, jak i arabskie produkcje. To nowoczesne centrum kultury, otwarte w 2011 roku, jest świadectwem zaangażowania Omanu w promowanie sztuki i edukacji. Udział w tych wydarzeniach to doskonały sposób na zanurzenie się w bogatej i dynamicznej kulturze Maskatu.

Przyrodnicze Skarby i Aktywny Wypoczynek: Turystyka wokół Maskatu

Maskat, stolica Omanu, to nie tylko miasto z bogatą historią i kulturą, ale także doskonała baza wypadowa do odkrywania niezwykłych cudów natury, które oferuje Sułtanat. Od malowniczych plaż, przez spektakularne wadi, po możliwości obserwacji dzikiej przyrody – region wokół Maskatu to raj dla miłośników aktywnego wypoczynku i zapierających dech w piersiach krajobrazów.

Plaże Maskatu i Zatoka Omańska: Raj dla Słońca i Wody

Wybrzeże Maskatu, rozciągające się wzdłuż krystalicznie czystych wód Zatoki Omańskiej, oferuje szereg pięknych plaż, które są idealne do relaksu, kąpieli słonecznych i uprawiania sportów wodnych. Jedną z najbardziej popularnych jest Plaża Qurum (Qurum Beach), położona w tętniącej życiem dzielnicy Qurum. To długa, piaszczysta plaża, idealna do spacerów, joggingu i pikników, z dostępem do licznych kawiarni i restauracji. Jej łagodne zejście do morza sprawia, że jest bezpieczna dla rodzin z dziećmi, a wieczorami oferuje spektakularne zachody słońca, które malują niebo w odcieniach pomarańczy i purpury.

Inne warte uwagi plaże to m.in. Plaża Al Bustan, położona w pobliżu luksusowego hotelu Al Bustan Palace (częściowo publiczna), oraz bardziej odległa i dziksza Plaża Bandar Jissah, doskonała do nurkowania i snorkelingu. Zatoka Omańska słynie z bogactwa ekosystemów morskich, co czyni ją idealnym miejscem do obserwacji podwodnego świata. Liczne centra nurkowe w Maskacie oferują kursy i wycieczki do raf koralowych i wraków statków, gdzie można spotkać barwne ryby, żółwie morskie, a nawet małe rekiny. Dla tych, którzy preferują rejsy, dostępne są wycieczki łodzią, w tym popularne rejsy obserwacyjne delfinów, które często pojawiają się w pobliżu wybrzeża, oferując niezapomniane widowisko.

Wadi Shab i Wadi Al Arbeieen: Oazy w Skalnych Dolinach

Dla poszukiwaczy przygód i miłośników natury, wycieczka do jednego z omańskich wadi jest absolutną koniecznością. Wadi Shab, położone około 1,5 godziny jazdy na południowy wschód od Maskatu, jest jednym z najpiękniejszych i najbardziej dostępnych. To malownicza dolina z rzeką płynącą przez skalne wąwozy, tworzącą serię naturalnych basenów z krystalicznie czystą, szmaragdową wodą. Aby dotrzeć do najgłębszych basenów i ukrytej jaskini z wodospadem, należy przejść około 45 minutowy szlak pieszy (częściowo po kamieniach, częściowo przez wodę) i przepłynąć przez kilka basenów. Warto zabrać ze sobą odpowiednie obuwie do wody i odzież kąpielową. To idealne miejsce na orzeźwiającą kąpiel i podziwianie potęgi natury.

Innym, równie spektakularnym, choć trudniej dostępnym, jest Wadi Al Arbeieen. Położone nieco dalej w głąb lądu, w okolicy gór Al-Hadżar, wymaga często samochodu terenowego (4×4) ze względu na wyboiste drogi. Jest to bardziej dzikie i mniej uczęszczane wadi, oferujące prawdziwie off-roadowe doświadczenie i szansę na ucieczkę od tłumów. Charakteryzuje się głębokimi basenami, bujną roślinnością i zapierającymi dech w piersiach widokami na góry. Oba wadi są doskonałymi przykładami geologicznego bogactwa Omanu i oferują niezapomniane wrażenia z obcowania z nieskazitelną przyrodą.

Wycieczki Lokalne i Atrakcje Przyrodnicze: Poza Utartym Szlakiem

Maskat jest świetną bazą wypadową do dalszych eksploracji. Oprócz wadi, popularne są jednodniowe wycieczki na pustynię Wahiba Sands (około 2-3 godziny jazdy), gdzie można doświadczyć jazdy po wydmach (tzw. dune bashing), spędzić noc w obozie beduińskim pod rozgwieżdżonym niebem lub spróbować sandboardingu. Inną popularną atrakcją jest wizyta w Nizwa, dawnej stolicy Omanu, znanej z imponującego fortu i tradycyjnego targu bydła (w piątki rano). Można również wybrać się do Jabal Akhdar (Zielonej Góry), gdzie panuje łagodniejszy klimat i gdzie uprawia się granaty i róże. Te różnorodne opcje sprawiają, że turystyka w Maskacie to znacznie więcej niż tylko zwiedzanie miasta – to kompleksowe doświadczenie, które pozwala poznać wszystkie oblicza Omanu.

Praktyczny Przewodnik po Maskacie: Od Transportu po Kulinaria

Planując podróż do Maskatu, stolicy Omanu, warto znać kilka praktycznych informacji, które uczynią pobyt bardziej komfortowym i przyjemnym. Od transportu, przez zakwaterowanie, po lokalną kuchnię i kwestie finansowe – oto, co powinieneś wiedzieć.

Mapa i Transport w Maskacie: Poruszanie się po Rozległej Metropolii

Maskat to miasto rozciągnięte wzdłuż wybrzeża, co sprawia, że poruszanie się po nim może być wyzwaniem bez odpowiedniego planowania. Miasto nie posiada metra ani rozbudowanej sieci tramwajowej. Najpopularniejsze środki transportu to:

• Taksówki: Są dostępne w całym mieście. Oficjalne taksówki mają pomarańczowe i białe dachy. Ważne jest, aby negocjować cenę przed rozpoczęciem podróży, ponieważ taksometry nie zawsze są używane, choć coraz częściej w nowszych taksówkach można spotkać aplikacje takie jak OTaxi czy Marhaba Taxi, które działają podobnie do Ubera, oferując ustalone ceny.
• Autobusy Miejskie (Mwasalat): Omańska firma transportowa Mwasalat oferuje nowoczesne, klimatyzowane autobusy, które łączą główne dzielnice Maskatu i atrakcje turystyczne. Sieć jest coraz bardziej rozbudowana, a bilety są bardzo przystępne cenowo. Warto sprawdzić rozkład jazdy online lub w punktach informacyjnych.
• Wynajem Samochodów: Jeśli planujesz eksplorować okolice Maskatu lub po prostu cenisz sobie niezależność, wynajem samochodu jest doskonałym rozwiązaniem. Maskat ma dobrze utrzymane drogi, a ruch jest stosunkowo płynny, z wyjątkiem godzin szczytu. Dostępne są liczne międzynarodowe i lokalne wypożyczalnie samochodów na lotnisku i w centrum miasta. Pamiętaj o międzynarodowym prawie jazdy.
• Pieszo: Chociaż niektóre obszary, jak Mutrah Corniche czy Stare Miasto, są idealne do spacerów, rozległość Maskatu sprawia, że poruszanie się pieszo na dalsze odległości jest niepraktyczne, zwłaszcza w upalne dni.

Posiad